Mẹo giúp con viết chữ đẹp và đúng chính tả

Nhiều phụ huynh nghĩ rằng cứ cho con chép thật nhiều là chữ sẽ đẹp và chính tả sẽ tốt lên. Thực tế lại không hẳn như vậy. Một đứa trẻ cầm bút sai tư thế, chép vội mười trang trong tâm trạng mệt mỏi thường chỉ luyện thêm những nét xấu và ghi nhớ luôn cả những lỗi sai của mình. Viết chữ đẹp và đúng chính tả là kỹ năng cần luyện đúng cách, đúng liều lượng, chứ không phải luyện thật nhiều. Bài viết này chia sẻ những mẹo cụ thể mà cha mẹ có thể áp dụng ngay tại nhà, ngắn gọn mỗi ngày mà hiệu quả bền lâu.

Bắt đầu từ tư thế ngồi và cách cầm bút

Chữ xấu ở tiểu học rất nhiều khi bắt nguồn từ tư thế chứ không phải từ tay con vụng về. Trước khi sửa nét chữ, hãy sửa cách con ngồi và cầm bút.

• Ngồi thẳng lưng, hai chân đặt phẳng trên sàn, vở nghiêng khoảng mười lăm độ về phía tay thuận.
• Khoảng cách từ mắt đến vở khoảng một gang tay của người lớn, đủ xa để con không cúi gằm mặt.
• Cầm bút bằng ba ngón: ngón cái và ngón trỏ giữ bút, ngón giữa đỡ phía dưới, điểm tựa cách đầu bút khoảng hai centimet.
• Bàn tay và cổ tay thả lỏng, không bấu chặt đến trắng cả đầu ngón tay.

Nếu con cầm bút quá chặt hoặc gồng vai, chữ sẽ cứng và tay nhanh mỏi. Hãy nhắc con thả lỏng vài lần trong lúc viết, coi đó là một thói quen chứ không phải lời trách.

Luyện nét cơ bản trước khi luyện cả chữ

Mọi con chữ tiếng Việt đều ghép lại từ một số nét gốc: nét thẳng, nét xiên, nét móc, nét cong và nét khuyết. Khi con viết chuẩn các nét này, chữ sẽ tự đều và đẹp mà không cần cố.

1. Mỗi buổi chọn một hoặc hai nét, viết một hàng thật chậm và đều.
2. Chú ý điểm đặt bút và điểm dừng bút cho giống nhau ở mỗi lần.
3. Sau đó mới ghép nét thành chữ cái hay dùng như o, a, m, n.

Luyện nét nghe có vẻ chậm, nhưng chính sự chậm rãi này giúp tay con hình thành trí nhớ cơ chính xác, thay vì lặp lại nét sai hết lần này đến lần khác.

Viết ít mà đều mỗi ngày

Về luyện chữ, mười phút đều đặn mỗi ngày ăn đứt một giờ dồn vào cuối tuần. Bàn tay trẻ nhỏ chóng mỏi, và khi mỏi thì chữ bắt đầu xấu đi, nét bắt đầu loạng choạng. Lúc đó nếu con vẫn phải cố viết tiếp, con chỉ đang luyện thêm nét xấu.

“Chữ đẹp không đến từ một buổi cố gắng dài, mà từ nhiều buổi ngắn được lặp lại đều đặn.”

Hãy chọn một khung giờ cố định, ví dụ ngay sau bữa tối, cho con viết chừng mười đến mười lăm phút với tinh thần thoải mái. Khi thấy con bắt đầu nguệch ngoạc, hãy dừng lại và khen phần con viết đẹp trước đó, thay vì ép viết cho hết trang.

Sửa lỗi chính tả từ nguyên nhân, không chỉ gạch sai

Với chính tả, gạch một chữ sai rồi bắt chép lại nhiều lần thường không hiệu quả, vì con không hiểu vì sao mình sai. Lỗi chính tả của học sinh tiểu học chủ yếu rơi vào vài nhóm quen thuộc, và mỗi nhóm có cách xử lý riêng.

• Lỗi do phát âm địa phương như lẫn lộn l với n, s với x, tr với ch, hỏi với ngã: hãy đọc to và tách rõ âm cho con nghe, rồi cho con đọc lại trước khi viết.
• Lỗi do không nhớ quy tắc như khi nào dùng ng hay ngh, g hay gh, c hay k: hãy dạy con một mẹo nhỏ dễ nhớ, ví dụ ngh, gh, k luôn đi trước i, e, ê.
• Lỗi do viết vội, thiếu dấu hoặc thiếu nét: hãy tập cho con thói quen đọc soát lại một lượt sau khi viết xong.

Khi con viết sai, thay vì chỉ khoanh tròn, hãy hỏi con đọc lại chữ đó và tự tìm ra chỗ sai. Con tự phát hiện lỗi thì nhớ lâu hơn nhiều so với bị người lớn chỉ ra.

Biến việc soát lỗi thành một trò chơi

Trẻ con sợ nhất cảm giác bị bắt lỗi. Nếu mỗi lần viết xong đều bị soi và chê, con sẽ càng căng thẳng và càng viết sai. Hãy đổi không khí bằng cách biến việc soát lỗi thành một trò chơi nhẹ nhàng.

• Đổi vai: con làm cô giáo chấm bài, còn cha mẹ cố tình viết vài chữ sai để con tìm ra.
• Lập một sổ tay nhỏ ghi lại những chữ con hay viết sai, mỗi tuần cùng nhau xem lại xem đã bớt được chữ nào.
• Khen tiến bộ theo tuần, ví dụ tuần này con chỉ còn sai hai lỗi so với năm lỗi tuần trước.

Cho con đọc nhiều để nhớ mặt chữ

Chính tả tốt gắn liền với việc đọc. Một đứa trẻ đọc sách thường xuyên sẽ quen mặt chữ, và khi viết, tay gần như tự nhớ cách viết đúng mà không cần gò theo quy tắc. Đọc cũng giúp con mở rộng vốn từ, nên khi viết văn con dùng từ chuẩn và ít lúng túng hơn.

Hãy duy trì thói quen đọc mỗi ngày một chút, có thể là truyện tranh có lời, sách thiếu nhi hay chính bài tập đọc trên lớp. Thỉnh thoảng cha mẹ chỉ tay theo từng chữ khi đọc cùng con, đó cũng là một cách luyện nhận mặt chữ rất tự nhiên. Trên SchoolOnline, phần bài tập tiếng Việt theo từng lớp cũng được sắp xếp để con vừa ôn từ vừa luyện viết đúng, phù hợp để duy trì thói quen nhỏ mỗi ngày.

Viết chữ đẹp và đúng chính tả là một hành trình dài, và điều con cần nhất từ cha mẹ không phải là sự nghiêm khắc mà là sự kiên nhẫn. Hãy luyện ít mà đều, sửa lỗi từ gốc, và luôn khen ngợi từng bước tiến nhỏ. Khi con cảm thấy viết là một việc nhẹ nhàng chứ không phải cực hình, chữ sẽ đẹp lên và lỗi sẽ ít đi một cách tự nhiên.