Giúp con mê đọc sách: xây tủ sách gia đình

Một đứa trẻ thích đọc sách gần như luôn học tốt hơn ở mọi môn, không riêng gì Tiếng Việt. Đọc nhiều giúp con có vốn từ phong phú, hiểu đề bài nhanh, diễn đạt mạch lạc và tưởng tượng tốt hơn. Nhưng tình yêu đọc sách không tự nhiên mà có, nó được nuôi dưỡng từ chính không khí trong nhà. Bài viết này chia sẻ những cách rất cụ thể để cha mẹ biến việc đọc thành niềm vui của cả gia đình, thay vì một nhiệm vụ mà con phải làm cho xong.

Bắt đầu từ một tủ sách nhỏ nhưng dễ với tới

Trẻ chỉ đọc những gì nằm trong tầm mắt và tầm tay. Bạn không cần một tủ sách lớn hay đắt tiền, chỉ cần một kệ thấp ngang tầm với của con, đặt ở nơi con hay chơi. Khi sách ở ngay đó, con sẽ tự cầm lên xem lúc rảnh, thay vì phải xin phép hay đi tìm.

• Chọn kệ thấp, quay bìa sách ra ngoài để con nhìn thấy hình vẽ hấp dẫn.
• Bắt đầu với khoảng mười đến hai mươi cuốn, đừng nhồi quá nhiều một lúc.
• Để vài cuốn ở phòng khách, đầu giường, thậm chí trong cặp để con đọc mọi lúc.
• Cho con tự sắp xếp và trang trí kệ sách của riêng mình để con thấy đó là "của con".

Chọn sách đúng độ tuổi và đúng sở thích

Cuốn sách hay nhất là cuốn con chịu đọc hết. Với lớp 1 và lớp 2, hãy ưu tiên sách nhiều tranh, chữ to, câu ngắn và truyện có nhịp lặp vui tai. Lên lớp 3 đến lớp 5, con đã đọc trôi chảy hơn nên có thể chuyển sang truyện dài theo chương, sách khoa học thường thức, truyện cười hay truyện phiêu lưu.

Điều quan trọng nhất là tôn trọng sở thích của con. Nếu con mê khủng long, hãy tìm sách về khủng long. Nếu con thích bóng đá, sách bóng đá cũng là sách. Đừng ép con đọc cuốn bạn cho là "bổ ích" nếu con chưa sẵn sàng, vì một cuốn con thích luôn dạy nhiều hơn mười cuốn con chán.

“Một đứa trẻ được đọc thứ mình yêu thích sẽ tự tìm đến những cuốn khó hơn khi đã đủ tự tin.”

Đọc cùng con mỗi ngày, dù chỉ mười lăm phút

Đọc cùng nhau là món quà lớn nhất bạn có thể tặng con. Kể cả khi con đã tự đọc được, việc cha mẹ đọc to cho con nghe vẫn giúp con nghe được ngữ điệu, cảm xúc và cách nhấn nhá của câu chữ. Hãy chọn một khung giờ cố định, chẳng hạn mười lăm phút trước khi đi ngủ, và giữ đều đặn như một nghi thức quen thuộc.

Khi đọc, đừng biến nó thành giờ kiểm tra. Thỉnh thoảng dừng lại hỏi con "con đoán chuyện gì xảy ra tiếp theo", hoặc "nếu là con thì con sẽ làm gì". Những câu hỏi mở như vậy khiến con suy nghĩ và gắn bó với câu chuyện, thay vì căng thẳng vì sợ trả lời sai.

Biến việc đọc thành niềm vui, không phải bài tập

Nếu mỗi lần đọc sách đều gắn với dò bài, chép chính tả hay viết cảm nhận, con sẽ nhanh chóng thấy sách là gánh nặng. Hãy tách bạch rõ ràng: có lúc đọc để học, và có lúc đọc chỉ để vui. Giờ đọc tự do nên hoàn toàn thoải mái, con được chọn sách, được đọc lại cuốn cũ yêu thích bao nhiêu lần tùy thích.

• Cho con đọc lại một cuốn quen thuộc, đó là dấu hiệu tốt chứ không phải lười.
• Đóng vai các nhân vật, đổi giọng hài hước để con cười và mong tới giờ đọc.
• Đừng chê con đọc chậm hay đọc sai, chỉ nhẹ nhàng đọc lại từ đúng.
• Cho con dừng nếu thật sự không thích một cuốn, không phải cuốn nào cũng phải đọc hết.

Làm gương: cả nhà cùng đọc

Trẻ bắt chước những gì thấy, không phải những gì được dặn. Nếu con thấy cha mẹ cầm điện thoại suốt buổi tối nhưng lại bảo con đi đọc sách, thông điệp đó rất yếu. Ngược lại, khi con thấy cả nhà cùng ngồi đọc, mỗi người một cuốn, đọc sách trở thành điều tự nhiên của gia đình.

Bạn có thể lập một "giờ đọc gia đình" ngắn vào buổi tối, khi mọi người tắt ti vi và điện thoại, mỗi người đọc thứ mình thích. Thỉnh thoảng kể cho con nghe một điều thú vị bạn vừa đọc được, con sẽ hiểu rằng đọc sách là chuyện của người lớn nữa, chứ không phải hình phạt dành riêng cho trẻ con.

Duy trì hứng thú lâu dài

Hứng thú đọc sách giống như ngọn lửa, cần được thêm củi đều đặn. Hãy đưa con đi nhà sách hoặc thư viện để con tự chọn, biến việc mua sách thành phần thưởng cho những dịp đặc biệt. Bạn cũng có thể lập một cuốn sổ nhỏ ghi tên những cuốn con đã đọc, để con thấy được hành trình của mình đang dài ra từng ngày.

Nuôi một đứa trẻ mê đọc sách không cần tiền bạc hay kỹ thuật cao siêu, mà cần sự kiên nhẫn và một chút thay đổi trong thói quen của cả nhà. Hãy bắt đầu từ hôm nay với một kệ sách nhỏ và mười lăm phút đọc cùng con mỗi tối. Nếu muốn con vừa yêu đọc vừa vững kiến thức Tiếng Việt, bạn có thể kết hợp cùng các bài luyện đọc hiểu phù hợp từng khối lớp trên SchoolOnline, để việc đọc ở nhà và học ở trường hỗ trợ nhau. Điều con nhớ nhất sau này không phải là bao nhiêu cuốn đã đọc, mà là những buổi tối ấm áp bên cha mẹ với một cuốn sách trên tay.