Dạy con quản lý thời gian và lập thời khoá biểu
Biết quản lý thời gian giúp con học nhẹ nhàng và bớt trì hoãn. Cách cùng con lập thời khoá biểu, chia nhỏ việc và cân bằng học – chơi – nghỉ.
Không ít gia đình lặp lại cùng một cảnh mỗi tối: con lề mề mãi mới ngồi vào bàn, làm bài đến khuya rồi vẫn còn sót, sáng hôm sau cuống cuồng vì quên mang đồ. Gốc rễ thường không phải con lười, mà là con chưa biết cách sắp xếp thời gian. Quản lý thời gian là một kỹ năng sống quan trọng, và tiểu học chính là giai đoạn vàng để gieo thói quen này. Khi con biết việc gì làm trước, việc gì làm sau và mất bao lâu, con sẽ học nhẹ nhàng hơn, ít trì hoãn và có nhiều thời gian để chơi mà không áy náy.
Giúp con hình dung thời gian là gì
Với trẻ nhỏ, thời gian là một khái niệm rất trừu tượng. Con khó cảm nhận được "15 phút" dài bao nhiêu, nên hay ước lượng sai và trì hoãn. Bước đầu tiên là làm cho thời gian trở nên "nhìn thấy được". Hãy dùng đồng hồ có kim, đồng hồ cát hoặc hẹn giờ để con quan sát thời gian trôi qua khi làm một việc cụ thể.
Bạn có thể cùng con chơi trò đoán: "Con nghĩ đánh răng mất mấy phút?" rồi bấm giờ kiểm tra. Những trò nhỏ như vậy giúp con dần có "cảm giác về thời gian", biết ước lượng một bài tập cần bao lâu, từ đó tự sắp xếp tốt hơn.
Cùng con lập thời khoá biểu tuần
Một thời khoá biểu rõ ràng giúp con biết trước điều gì sẽ diễn ra, giảm cảm giác bị động và cằn nhằn "đến giờ học chưa". Quan trọng là con phải được tham gia làm ra nó, thay vì bị cha mẹ áp đặt. Khi con tự chọn khung giờ, con sẽ có trách nhiệm thực hiện hơn.
- Vẽ một bảng đơn giản gồm các ngày trong tuần và các buổi sáng, chiều, tối.
- Điền trước những việc cố định: giờ đến trường, giờ ăn, giờ đi ngủ.
- Cùng con chọn khung giờ học ở nhà, ưu tiên lúc con còn tỉnh táo, chưa quá mệt.
- Chừa chỗ cho vui chơi, thể thao và nghỉ ngơi, đừng lấp kín mọi ô trống.
Hãy treo thời khoá biểu ở nơi con dễ nhìn và chấp nhận rằng vài tuần đầu cần điều chỉnh cho vừa sức.
Chia nhỏ việc lớn thành từng bước
Khi nhìn thấy cả một bài tập làm văn hay một chương ôn tập dày, con dễ thấy ngợp và muốn né tránh, dẫn tới trì hoãn. Bí quyết là dạy con "xẻ nhỏ" một việc lớn thành nhiều việc nhỏ vừa sức, làm xong từng phần một.
- Thay vì "ôn Toán", hãy tách thành "làm 5 bài cộng", "học bảng nhân 3", "kiểm tra lại 2 bài sai".
- Ước lượng mỗi việc nhỏ mất bao lâu và ghi bên cạnh.
- Làm xong việc nào đánh dấu việc đó để con thấy mình đang tiến lên.
Cách này biến một nhiệm vụ đáng sợ thành chuỗi bước dễ chịu, và mỗi lần gạch xong một dòng, con lại có thêm động lực làm tiếp.
Áp dụng quy tắc "việc khó làm trước": bảo con làm môn hoặc bài khó nhất ngay khi vừa ngồi vào bàn, lúc đầu óc còn tỉnh táo nhất. Để dành việc nhẹ, dễ và thú vị cho cuối buổi như một phần thưởng, con sẽ bớt ì ạch và ít bỏ dở.
Dạy con cách chống trì hoãn
Trì hoãn thường bắt đầu bằng câu "để lát nữa". Một mẹo hiệu quả với trẻ là quy tắc bắt đầu ngay: chỉ cần ngồi vào bàn và làm trong vài phút đầu, phần khó nhất là "khởi động" sẽ qua, và con thường sẽ làm tiếp một cách trơn tru. Hãy giúp con hiểu rằng làm sớm sẽ được rảnh sớm, còn để dồn lại chỉ khiến buổi tối mệt và căng thẳng hơn.
Bạn cũng có thể cùng con đặt một mốc giờ "đóng sách": đến giờ đó thì dừng học và chuyển sang nghỉ ngơi. Có điểm kết thúc rõ ràng khiến con làm việc khẩn trương hơn thay vì lai rai cả tối.
Cân bằng học, chơi và nghỉ
Quản lý thời gian không phải để nhồi thêm nhiều giờ học, mà để con có một ngày cân đối. Trẻ cần thời gian chơi tự do, vận động và ngủ đủ thì mới học tốt và giữ được hứng thú lâu dài. Một thời khoá biểu tốt luôn có chỗ cho cả ba: học, chơi và nghỉ.
- Sau mỗi buổi học nên có khoảng nghỉ hoặc hoạt động con thích để "sạc" lại năng lượng.
- Giữ giờ đi ngủ ổn định, vì thiếu ngủ làm mọi việc chậm và khó tập trung hơn.
- Đừng biến cuối tuần thành hai ngày học kín; hãy để con thật sự được nghỉ.
“Một đứa trẻ được nghỉ ngơi đầy đủ sẽ học một giờ hiệu quả hơn một đứa trẻ mệt mỏi học ba giờ.”
Đồng hành và điều chỉnh dần
Trong thời gian đầu, con sẽ quên, sẽ làm sai giờ giấc, và điều đó hoàn toàn bình thường. Vai trò của cha mẹ là nhắc nhẹ nhàng, cùng con nhìn lại cuối tuần xem điều gì hợp lý, điều gì cần đổi, thay vì trách móc. Mỗi tuần chỉnh một chút, thời khoá biểu sẽ ngày càng vừa vặn với con.
Nếu con học trực tuyến trên SchoolOnline, bạn có thể xếp các bài học ngắn vào đúng khung giờ trong thời khoá biểu để con hình thành nếp học đều đặn. Khi con dần tự biết sắp xếp thời gian của mình, bạn không chỉ giúp con học tốt hơn hôm nay, mà còn trao cho con một kỹ năng theo suốt cả cuộc đời.
